Park Narodowy Ujście Warty

Aktualizowano:

- wniosek o powołanie parku narodowego

W lipcu 2000r. Wojewoda Lubuski oraz Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Lubuskiego złożyli wniosek w Ministerstwie Środowiska, o utworzenie z dniem 1 stycznia 2001r. Parku Narodowego Ujcie Warty
Głównym celem ochrony projektowanego Parku jest zachowanie cennego biotopu lęgowego wielu rzadkich gatunków ptaków wodnych i błotnych oraz żerowisk, pierzowisk i miejsc odpoczynku ptaków przelotnych.
Powierzchnia projektowanego Parku wynosi 7673,55 ha i składają się na nią następujące obszary:

Obszar Ujcia Warty to jeden z najważniejszych terenów lęgowych ptaków wodnych i błotnych w Polsce stwierdzono tu lęgi ponad 140 gatunków ptaków - są to między innymi: 4 gatunki perkozów, 7-8 gatunków kaczek, 5 gatunków chrucieli, 9-10 gatunków ptaków siewkowych. Dla wielu z nich rezerwat Słońsk to jedno z ważniejszych miejsc lęgowych w Polsce. Aż 26 gatunków ptaków gniazdujących w rezerwacie należy do zagrożonych wyginięciem w wietle międzynarodowej klasyfikacji BirdLife International, jak np.: wodniczka, derkacz, rycyk, żuraw, bąk, bączek, czy też występująca tutaj doć pospolicie rybitwa czarna.
Rezerwat Słońsk odgrywa ważną rolę dla ptaków również poza sezonem rozrodczym. Bardzo licznie pierzą się na tym terenie kaczki krzyżówki, cyraneczki, a także gęsi gęgawy i łabędzie nieme, łyski. W okresie migracji jesiennej rezerwat Słońsk to miejsce koncentracji ptaków wodnych i błotnych głównie gęsi zbożowej i białoczelnej - liczba nocujących tu gęsi dochodzi do 200 tys. osobników. W okresie zimowym rejon ujcia Warty to największe zimowisko w Polsce łabędzia krzykliwego do 2500 osobników, a także ważne zimowisko bielika do 50 osobników.
Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 34 gatunków ssaków z 13 rodzin. Sporód tych, które znajdują się w Polskiej Czerwonej Księdze wymienić należy wydrę Lutra lutra ( kategoria R) i bobra europejskiego Castor fiber ( kategoria E).
Ogół zbiorowisk rolinnych rezerwatu reprezentują wysoki poziom różnorodnoci biologicznej. Ponad 390 gatunków rolin naczyniowych to około 30% flary całej Krainy Wielkopolsko-Kujawskiej. O dużym zróżnicowaniu wiadczy też występowanie na tym terenie blisko 50 zespołów rolinnych.
Szata rolinna rezerwatu ma w dominującej częci charakter naturalny, choć struktura rolinnoci rzeczywistej odbiega od potencjalnej. Porednie i bezporednie oddziaływanie człowieka, dokumentowane już kilka stuleci, zaznaczyło się przede wszystkim zanikiem rolinnoci lenej o charakterze łęgowym oraz rozpowszechnieniem tzw. zbiorowisk auksochorycznych. Na tle innych odcinków rzeki Warty szata rolinna projektowanego parku narodowego wyróżnia się wysokim poziomem naturalnoci, a w pewnym sensie także unikatowym charakterem. Na ten ostatni składa się między innymi występowanie kilku bardzo rzadkich z zagrożonych rolin naczyniowych. Szata rolinna projektowanego parku narodowego jest bardzo interesującym obiektem badawczym oraz dydaktycznym. Stwarza możliwoci prowadzenia studiów nad strukturą i dynamiką flory oraz rolinnoci. Dodatkowo możliwe jest monitorowanie zmian wynikających ze wiadomych manipulacji hydrologicznych. Rolinnoć dolin rzecznych w całej Europie została już w większoci bardzo silnie przekształcona. Wiele badań współczesnych skoncentrowano na problemie renaturalizacji tego typu ekosystemów. Głównymi celami funkcjonowania Parku są:

  1. ochrona zasobów przyrodniczych, przede wszystkim unikalnych siedlisk zalewowych ważnych dla ptaków wodnych i błotnych w ciągu całego roku;
  2. objęcie ochroną całego obszaru Parku konwencją Ramsar;
  3. przywrócenie naturalnego i seminaturalnego charakteru obszaru;
  4. rozwój badań naukowych, w tym szczególnie w dziedzinie nauk przyrodniczych na terenie parku;
  5. rozwój turystyki ekologicznej i edukacji przyrodniczej w celu upowszechnienia wartoci przyrodniczych;
  6. sprzyjanie ekonomicznemu rozwojowi regionu Ujcia Warty i podnoszenia poziomu życia jego mieszkańców;

Założone cele będą realizowane poprzez:

  1. objęcie ochroną w ramach parku narodowego wszystkich najcenniejszych siedlisk zalewowych ważnych dla ptaków wodnych i błotnych w różnych okresach fenologicznych;
  2. udostępnienie naukowe, turystyczne i edukacyjne zasobów przyrodniczych Parku w sposób nie kolidujący z potrzebami ich ochrony;
  3. realizacja programów inwentaryzacji i ochrony wybranych elementów różnorodnoci biologicznej oraz zrównoważone ich użytkowanie
  4. współpracę Dyrekcji Parku z samorządami lokalnymi celem promocji i zrównoważonego rozwoju regionu;
  5. wypracowanie zasad modelu funkcjonowania obszarów cennych przyrodniczo, ekstensywnie użytkowanych rolniczo, a także spełniających funkcje przeciwpowodziowe.

Tekst pochodzi z biuletynu,
Ekoregion Ujścia Warty

Konrad Wypychowski